cümle incelemeleri sorgusu için yayınlar alaka düzeyine göre sıralanmış olarak gösteriliyor. Tarihe göre sırala Tüm yayınları göster
cümle incelemeleri sorgusu için yayınlar alaka düzeyine göre sıralanmış olarak gösteriliyor. Tarihe göre sırala Tüm yayınları göster

GRAMER VE KELİME BİLGİSİ

 Singular - Plural ( Tekil - Çoğul)
Masculino vs Femenino (Eril - Dişil)
Eyy Artikel, Beni Çıldırtma ve Artık Kendine Gel!
De edatı
HAY ( There is- There are)
¿Qué hora es? - Saat kaç?
Gustar Fiili
Manu Chao İle Gramer Dersleri - Gustar
Gerundio
İmperativo 1 ( Emir Kipi 1)
Geniş zaman fiil çekimleri
Tener Fiili
Poder Fiili
Querer Fiili
İR FİİLİ ve YAKIN GELECEK ZAMAN
Comparativos ( Karşılaştırmalar)
Verbos Reflexivos - Dönüşlü Fiiller
Cümle Çevirileri 1
İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 1
İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 2
İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 3 İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 4
İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 5
İngilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 6
ingilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 7
ingilizce - İspanyolca Cümle Çevirileri 8İspanyolca - İngilizce Bilingual Cümleler
İspanya yolcuları için basit cümleler
İspanyol Dilinde En Sık Kullanılan 1000 Kelime (Download)
İspanyolca Sıfatlar 1
Çevirerek öğrenmek (insanın yaratılışı)
İspanyolca Edatlar - A edatı
İspanyolca şimdiki zamanın hikayesi (imperfecto)
Futuro - Gelecek Zaman
HAY + QUE + İNFİNİTİVO
Ni....ni ya da No....ni
Punto
Echar Fiili
Ispanyolca Edatlar 2
Perífrasis Verbal 1
Con edatı ile tanışın
Pros y Contras
İspanyolca Türkçe Cümleler 1
İspanyolca Türkçe Cümleler 2
İspanyolca Türkçe Cümleler 3
Gramer Dersleri - Contra
Por qué, Por que- Porqué, Porque
A pesar de
Gramer dersleri - Vez
Preposicion + Pronombre
Tener + Sustantivo
Tildeli Sí ve Tildesiz Si
Eşanlamlı kelimeler 1
Eşanlamlı kelimeler 2
Yer edatları (altında üstünde...)
Kelime bilgisi - ispanyolca internet 
Pensar de / que/ en / infinitivo
İspanyolca-Türkçe cümleler
Trabalenguas - ispanyolca tekerlemeler
İspanyolca noktalama işaretleri 
İspanyolca hayvan sesleri
Gramer Dersleri - Saber Fiili 
Ponerse A Infinitivo 
Edat gerektiren fiiller I 
Kelime Bilgisi - Şehirle ilgili kelimeler (Foto)
Kelime bilgisi - İspanyolca Meslekler
Kelime Bilgisi - Coronavirus
Si'ler ve No'lar
Ülkeler ve Uyruklar
Pero mu desem Sino mu (desem)?
İspanyolca - İngilizce - Türkçe Cümleler
Contracción - Kaynaşan Kelimeler (del - al)
Havaalanlarında kullanılan terimlerin İspanyolca karşılıkları
Artikeli değişince anlamı da değişen kelimeler
Deber - Deber de....
İnternet Terimleri Listesi
Düzensiz Fiiller, Pek Bir Düzensiz Fiiller
Ponerse + A + Infinitivo
"İlle de Preposición olsun" diyen fiiller
Sahte Dostlar - Birbirine Benzeyen Ama Alakalı Olamayan İspanyolca-İngilizce Kelimeler
DEYİMLER 
Cantar las 40
Morder el Polvo
Conocer (Algo o Alguien) al Dedillo
Cada Maestrillo Tiene Su Librillo
No Ser Chicha Ni Limonada 
No Entender Ni Jota
Tirar la Casa Por La Ventana
Aqui Hay Un Gato Encerrado
Le Salio Rana
No Hay Tu Tia
Ni fu ni fa
Sudar Sangre
Quedarse para vestir los santos
Meter la pata
Llover a cántaros
Tener algo en la punta de la lengua
Llegar y besar el santo
Dimyat'a Pirince giderken Evdeki Bulgurdan Olmak
Dünya Küçük
Viejo Verde (Kart Zampara)
Yorgan Gitti Kavga Bitti
Hızır Gibi Yetişmek
Arrieres Somos...
Leb demeden leblebiyi anlamak
Ir al grano - Sadede gelmek
Por si las moscas (ne olur ne olmaz)
Cabeza de Turco (Günah Keçisi)
Uzayan Cümleler 7


CÜMLE İNCELEMELERİ
 Cümle İncelemeleri 1

TRADUCCIÓNES VAGAS DE LITERATURA TURCA

KISA HİKAYELERİM


TÜRK EDEBİYATINDA VE SİNEMASINDA İSPANYA VE LATİN AMERİKA


LATİNCENİN HAYALETLERİ
İSPANYOL RESSAMLAR VE TABLOLARI
Dali - La Persistencia de La Memoria
Goya - Saturno Devorando a Un Hijo
Goya - Tribunal de Inquisición
Goya - 3 de Mayo
Diego Velázquez - Las Meninas




ÇEVİRİLER (LATİN AMERİKA ÖYKÜLERİ)
Köpeklerin havlamasını duymuyor musun - Juan Rulfo
Bu Kasabada Çok Kötü Şeyler Olacak - Garcia Marquez
Herodes Kanunu - Jorge Ibargüengoitia
Pampa Hash - Jorge Ibargüengoitia
Rafael Barrett - Julio Cortazar
 La Casa Tomada - Julio Cortazar


 ÇEVİRİLER (MAKALE)
Küba'daki Yasakların Listesi
Gazzedeki Guernika
Alberto Granado, Che Guevara ve Futbol


CLASES DE TURCO 
Alfabeto Turco
İmperativo en Turco 1
Forma Futuro de los Verbos
Verbos Turco 1 (Yazmak- Escribir)
Verbos Turcos 2 (Okumak - Leer)
Verbos Turcos 3 (İstemek - Querer, Desear, Pedir...)
Verbos Turcos 4 (Anlamak - Entender, Comprender)
Verbos Turcos 5 (Başlamak - Empezar, Comenzar, İniciar...)
Verbos Turcos 6 (Yatmak, uyumak, uyanmak, kalkmak - acostarse, dormir, despertarse, levantarse)
Adjetivos Posesivos en Turco
Adjetivos Turcos 1
Frases en turco y español
Verbo "Poder" en Idioma Turco
Expresiones Turcas - II
Expresiones Turcas I - Ne Pahasına Olursa Olsun (Cueste lo que cueste!)
Clases de Turco - Llover, Nevar, Granizar
Clases de Turco - Tener + Que + Infinitivo
Gitmek (Verbo Ir)


İSPANYOLCA KAVRAMLAR
Vergüenza Ajena (Başkasının yerine utanmak)
Omisión de Socorro (Yardımdan kaçınmak)
Síndrome de Estocolmo (Stockholm Sendromu)
Desesperanza Aprendida (Öğrenilmiş Çaresizlik)
KÜLTÜR SANAT YAZILARI
İspanyolca film tavsiyesi
Türk yazarların ispanyolcaya çevirilmiş kitapları
Boğa Güreşleri, Encierros ve Ernest Hemingway
¿İspanyolca Tweet Okuyalım Mı?
Diéresis - Ü'nün noktaları
Blogun Arka Sokakları
Dünya Çapında En Çok Okunan Kitapların İspanyolca Adları
İspanyolca isimler, değişik değişik isimler
Sinema Tarihinin Meşhur Cümleleri - İspanyolca
Bir fiil - Jubilarse
İspanyolcaya Farklı Çevirilen Film İsimleri
Bir Barbar Bir Barbara, Bre Barbar Gel Barabar Roma'yı Yıkalım Demiş
2 Paragraf 1 Not Möbleli Etimoloji
Ladino - Bir Dilin Hikayesi
Carmen - Bir İspanya Klasiği
Bir fiil - Delirar
Ñ, İspanyolcanın Kırmızı Çizgisi
Real Academia Española ve Papi Papi, Papi Chulo
Bu işte bir terslik var (¿ ¡)

Arşiv

Yazının Devamı

Cümle İncelemeleri 4 - La Peste (Camus)

cümle incelemeleri serisinin dördüncü yazısında biraz gramer konuşacak, bir-iki cümle çevirisi yapacak, karantina/sokağa çıkma yasağı ve daha farklı nedenlerle sıkılan canımızı bir nebze de olsa gevşetmeye çalışacağız.

bugünkü çalışma için camus'nün veba (la peste) romanının ispanyolca tercümesinden bir cümle seçtim. cümlenin iki bileşeni gramer açısından inceleyeceğiz, önce cümleyi okuyalım.

"el cuarto día se anunció la apertura del hospital auxiliar en una escuela de párvulos. nuestros ciudadanos, que hasta entonces habían seguido encubriendo con bromas su inquietud, parecían en la calle más abatidos y más silenciosos."

sayfanın müdavimleri bilirler, normalde bu seride çeviriyi en sona bırakırız ama bugün bir değişiklik yapalım ve önce çevirisine bakalım. filmin sonunu söyleyip, seyirden zevk beklemek gibi olacak ama olsun. bu defalık böyle ilerleyelim. önce cümlenin hali hazırda mevcut olan çevirisini kopyalayayım, sonra da çeviriyle de uğraşan şahsımın yorumunu yazayım.

"dördüncü gün bir anaokulda yedek hastanenin açılacağı duyuruldu. o zamana kadar endişesini şakalarla örtmeyi sürdürmüş olan yurttaşlarımız sokaklarda daha bitkin ve daha sessiz görünüyordu."

yorum:

"dördüncü gün, bir anaokulunun hastaneye dönüştürüleceği duyuruldu. bir süredir kaygılarını şakalarla savuşturmaya çalışan yurttaşlar, bu haberin ardından sokaklarda daha bitkin ve daha sessiz görünmeye başladılar."

yok, olmadı. orijinal çeviri daha güzel. neyse... üzernde duracağımız parçaları sıralayalım:

1- cuarto día: dördüncü gün

 2- anunció: anunciar yani duyurmak/bildirmek fiilinin dili geçmiş zaman üçüncü tekil şahıs hali

 sözlükler yardımıyla bulunabilecek olan kelimeleri, tanım edatlarını ve bu çalışmayı anlayabilecek düzeyde ispanyolca bilgisine sahip olanların hali hazıra aşina olması gereken bağlaçları listeye almaya gerek görmüyorum. parçaları inceleyelim.

1- cuarto dia

 bu parça bize sıra sayıları yani "números ordinales" (birinci, ikinci, üçüncü...) hakkında bazı bilgiler verebilir. ilk olarak onuncu sıraya kadar sıra sayılarını yazalım.

1. primero
2. segundo
3. tercero
4. cuarto
5. quinto
6. sexto
7. séptimo
8. octavo
9. noveno
10. décimo;

örnek cümleler içinde kullanabileceğimiz sıra sayıları da artık sayfada görünüyor oluğuna göre...

nosotros somos cuatro hermanos, yo soy el tercero.
biz üç kardeşiz, ben üçüncüyüm.

dikkat etmemiz gereken nokta, sıra sayılarının cümle içinde sıfat görevi de görmeleridir. sıfatların isme, sayı ve cinsiyet bakımından uyumlu olması zorunluluğunu lütfen unutmayalım. yukarıda örnek olarak yazdığım cümleyi kuran kişi ailenin üçüncü çocuğu ve erkek. aynı cümleyi ailenin üçüncü çocuğu olan bir kadın kursaydı cümle aşağıdaki gibi ifade edilirdi:

nosotros somos cuatro hermanos, yo soy la tercera.

soru: ailenin bütün çocukları kız olsaydı?
yanıt: nosotras somos cuatro hermanas, yo soy la tercera

soru: cinsiyet bakımından gösterilen uyuma bir örnek verdin. sayı bakımından bir örnek verebilir misin?
yanıt:  los segundos hijos, generalmente, son más rebeldes.
            ikinci çocuklar, genel olarak, daha isyankardır.

ikinci araba: segundo coche
ikinci ev. segunda casa

yeteri kadar örnek verdiğime göre soru sorma sırası bende. sorum yüzüklerin efendisi izleyicilerine. kaçıncı günün şafağında doğuya bakmak gerekiyordu? lütfen ispanyolca yanıt verin. (ipucu: beşinci gün). bunun yanı sıra aşağıdaki örnek cümleleri de çevirip ispanyolcadefteri@hotmail.com adresine yollayabilir veya buraya yorum olarak yazabilirsiniz.

sekizinci katta yaşıyorum.
dördüncü durakta inmelisin.
birinci veya ikinci olmak önemli değil, önemli olan burada bulunmak

artık ikinci maddeye geçebiliriz.

2- se anunció

bu maddeden yırtmak için kolaya kaçabilir ve "anunciar fiilinin indefinido üçüncü tekil şahıs çekimidir" diyebilirdim. ama çekimin önünde duran ve cümlenin öznesini belirsizleştiren se'nin hatırına bir iki cümle yazabiliriz. bu se olmasaydı cümlenin yüklemi "duyurdu/bildirdi" olarak çevrilecek ve cümle "kim?" sorusuna yanıt verecekti. "se" etkisiyle cümla artık bu soruya yanıt vermeyecek, vurgu, eylemi yapan kişi veya kişilerden uzaklaştırılıp, eylemin kendisi için kullanılacaktır.

soru: birkaç örnek verebilir misin?
yanıt: claro que sí!

el florero se rompió: vazo kırıldı (kim kırdı? belli değil).
juan rompió el florero: juan vazoyu kırdı (kim kırdı? juan).

el presidente de la empresa habló de economia (şirket başkanı ekonomi hakkında konuştu)
en la reunión se habló de economia (toplantıda ekonomi hakkında konuşuldu)

örneklerin tamamını, alıntılanan metne uygun olması için indefinido (di'li geçmiş zaman) çekiminde kullandım. geniş zamanda da kullanabilirim.

aquí no se habla en voz alta (burada yüksek sesle konuşulmaz)
en mi casa se puede fumar (benim evimde sigara içilebilir)

bu kadar örnek yeterli diye düşünüyorum. şimdi sıra sende. aşağıdaki cümleleri ispanyolcaya çevirmeyi deneyebilirsin.

bu şehirde yaşanmaz
kitap dün satıldı
önemli güvenlik önlemleri alındı

yanıtları ispanyolcadefteri@hotmail.com adresine gönderebilir veya yorum olarak yazabilirsiniz. bir sonraki yazıda görüşmek üzere.



Yazının Devamı

Cümle İncelemeleri 3



Uzun süredir yapmadığımız cümle incelemeleri ve çeviri aktivitesine dönelim ve hep beraber bir cümlenin (ya da paragrafın) nasıl çevrildiğine bakalım. Tabii ki cümleyi çevirirken bazı gramer konularını da tekrar edeceğiz. Bir yabancı dili öğrenmenin en kolay ve eğlenceli yolu o dildeki metinleri kendi dilinize kazandırmaktır. Bu faaliyet sırasında öğrendiğiniz yeni kelimeleri başka hiçbir faaliyette öğrenme imkanımız yoktur. Önce bugün çevireceğimiz paragrafa bakalım.


El presidente de Venezuela, Hugo Chávez, anunció un nuevo programa en favor de las familias más pobres y vulnerables del país para el año próximo.

Evet. Venezuela haberlerinden bir paragraf. Şimdi daha önceki cümle inceleme ve çeviri yazılarında yaptığımız gibi adım adım ilerleyerek bu metni Türkçeye çevirelim. Birinci adım yine kelimeleri Türkçeye çevirmek. Bunu yaparken hiç bir kelimeyi bilmediğimizi varsayacağım ve metinde geçen bütün kelimelerin Türkçesini yazacağım.

El presidente: başkan
De: bir çok anlamı olan bir edat. Bu cümledeki anlamı için blogumda bulunan DE EDATI dersine bakabilirsiniz. Bu cümlede isim tamlaması yapıyor ve -nin, -nın, -nun, -nun eklerinin görevini yerine getiriyor.
Un: bir
Nuevo: yeni
Programa: program
En favor de..: ... yararına
La familia: aile
Mas: daha, daha fazla, en
Pobre: fakir
Vulnerable: incinebilir, savunmasız, zayıf
El pais: ülke
Para: için
El año: yıl
Proximo: bir sonraki, gelecek

Evet birinci aşamayı geçtik. Şimdi ikinci aşamayı uygulayarak kelimeleri bulduğumuz gibi yazıp cümleye bir iskelet oluşturalım:

El presidente de Venezuela, Hugo Chávez, anunció un nuevo programa en favor de las familias más pobres y vulnerables del país para el año próximo.

başkan de venezuela,Hugo Chavez, anuncio bir yeni program yararına de ailelerin en fakir ve savunmasız del ülke için gelecek yıl.

Bu aşamada De edatının kullanımını yeniden hatırlayalım. İki ismi birbirine bağlayarak isim tamlaması yaptığını söylemiştik. Nedir isim tamlaması? Türkçe bir örnek vermek gerekirse, "Odanın penceresi" bir isim tamlamasıdır. Bu cümlede oda tamlayan, pencere tamlanan görevini görür. Bir nevi pencerenin nereye ait olduğunu da bildirir bu cümle. Böylesi cümleleri ispanyolca kurmak için türkçedeki -in, -ın, -un, -ün vb gibi eklerin görevini ispanyolcada sadece DE edatı yapar.

Tek dikkat etmemiz gereken türkçe önce söylediğimiz kelimeyi ispanyolcada sonra söylememiz gerektiği kuralıdır. Yani türkçede odanın penceresi tamlamasını yapmak için önce odayı söylüyoruz ispanyolcada önce pencere sonra de edatı sonra oda kullanılır. yani la ventana de la habitacion gibi. Bu ders hakkında ayrıntılı bilgi yine blogumda mevcut.


Yukarda verdiğim bilgiler doğrultusunda cümlemizi tekrar şekillendirelim:

El presidente de Venezuela, Hugo Chávez, anunció un nuevo programa en favor de las familias más pobres y vulnerables del país para el año próximo.

Venezuela başkanı ,Hugo Chavez, anuncio bir yeni program ülkenin fakir ve savunmasız ailelerinin yararına için gelecek yıl.

Buradan devam edelim. Cümle hemen hemen ortaya çıktı gibi ama hala bazı belirsizlikleri var. anunció kelimesini çevirelim. Bu cümlenin fiili. O harfinin üzerindeki tildeye bakarsak fiilin -di li geçmiş zamanda yazıldığını anlıyoruz. Anunciar fiilinden geliyor. Anunciar duyurmak, bildirmek vb anlamlar taşır. Peki türkçe çeviri sırasında bu fiili nereye yazacağız? Tabii ki türkçenin cümle öğe dizilimine uygun olarak sona yerleştireceğiz. Cümlemize bir daha bakalım:

El presidente de Venezuela, Hugo Chávez, anunció un nuevo programa en favor de las familias más pobres y vulnerables del país para el año próximo.

Venezuela başkanı ,Hugo Chavez, bir yeni program ülkenin en fakir ve savunmasız ailelerinin yararına için gelecek yıl duyurdu.

İçin kelimesi sırıtıyor değil mi? Bu sorunu çözmek için PARA edatının kullanımlarını iyi bilmek gerekir. PARA ve POR edatları türkçeye İÇİN diye çevirilseler de, her iki edatın onlarca anlamı mevcut. Para edatının buradaki anlamı yardım programının ne zaman başlayacağını bildirmek. Yani zamana bir gönderme yapıyor. Daha basit bir örnek verecek olursak:

Tengo que estar en Ankara para el martes - Salı günü Ankara'da olmalıyım.
Yukarıdaki cümlede PARA edatının görevi, çevirisini yaptığımız cümledeki ile aynı.

Cümlenin ne anlatmak istediğini anlamışsınızdır. Şimdi çevirmen hakkımızı da kullanarak cümlede son bir oynama yapalım ve çeviriyi tamamlayalım:

El presidente de Venezuela, Hugo Chávez, anunció un nuevo programa en favor de las familias más pobres y vulnerables del país para el año próximo.

Venezuela başkanı ,Hugo Chavez, ülkenin en fakir ve yardıma muhtaç aileleri yararına gelecek yıl başlatılacak yeni bir programın duyurusunu yaptı.

Bir sonraki cümle inceleme ve çeviri yazısında görüşen dek;
ispanyolca ile kalın...

ispanyolcadefteri@hotmail.com

Yazının Devamı

Cümle İncelemeleri 1


Cümle incelemeleri başlığını gramer dersi olarak kabul ediyorum. Zira bu yazıda basitten karmaşığa ispanyolca cümleleri incelerken cümle oluşurken fiillerin ve cümlenin diğer öğelerinin değişim süreçlerine ve nedenlerine bakacağız. Bu şekilde bir cümle üzerinden ilerleyerek bir çok konuda konuşmuş olacağız. Cümle incelemesi yapacağımız derslerin ilki olan bu yazıda, Jorge Luis Borges'e ait olan şu cümleyi inceleyeceğiz:

La muerte es una vida vivida. La vida es una muerte que viene..

Cümle hakkında konuşmaya başlamadan önce ilk olarak cümleye yukarıdan bakalım ve değişim geçirmiş ya da geçirmesi olası öğeleri bulalım. Tek tek cümledeki bütün kelimeleri sıralayarak bunu yapabiliriz.

La muerte: Ölüm
Es: Ser fiili 3. tekil şahıs
Una: Bir
La vida: Hayat
Vivida: Vivir (participio hali)
La muerte: Ölüm
Que: ki, ki o . vs (bağlaç)
Viene: Venir fiili 3. tekil şahıs hali

Cümleyi oluşturan bütün unsurları yazdık. Bunların arasında la muerte, una, La vida ve que herhangi bir işleme uğramamadan oldukları gibi yazılmış. Değişime uğrayanlar Ser, Venir ve Vivir fiilleri. Ser ve Venir fiilleri geniş zamanda düzensiz çekildiğinden değişimlerini anlayabiliyoruz. Cümlede en çok dikkati çeken ve üzerine konuşacağımız Vivir fiilinin neden vivida haline geldiğidir.
İspanyolcayı başlangıç seviyesinde bilen birisi Participionun (ortaç) Haber fiili geniş zaman çekimiyle geçmiş zaman yapımında kullanıldığını da biliyordur.
Haber fiilinin bir şahsa göre geniş zaman çekimi ve bir fiilin participiosu yan yana geldiğinde, haber fiillinin çekildiği şahısın participio haldeki fiili geçmiş zamanda yaptığını anlıyorduk. Participio bulmak için ise Ar bitimli fiillerde Ar yerine -ado, Er ve İr bitimli fiillerde ise Er veya İr yerine -ido yazıyorduk.
Örnek vermek gerekirse.
He vivido cümlesi ben yaşadım anlamına geliyordu. Has vivido dediğimizde ise sen yaşadın anlamına geliyordu.

Şimdi dikkat etmemiz gereken en önemli nokta şu. İncelediğimiz cümlede İr bitimli Vivir fiilinde İr yerine -ido değil, - ida yazılmış. Birinci soru bu: Neden vivido değil de vivida?
İkinci soru ise şu, participio haber fiilinin herhangi bir çekimi olmadan kullanılırsa (incelediğimiz cümledeki gibi) ne anlama gelir? Şimdi bu sorulara cevap arayalım.

Vivir fiilinin participio hali neden vivido değil de vivida? Participio Haber fiili ile birlikte kullanılmadığında ne anlama gelir?

Bu iki sorunun tek bir cevabı vardır.

Participio haber fiili ile birlikte kullanıldığında hiçbir şekilde Concordancia, yani uyumluluk kuralına bağlı değildir. Her zaman için -ado ya da - ido şeklinde biter. Ama participio'nun yegane görevi haber fiili ile birlikte kullanılmak değildir. Participionun sıfat hali de vardır. Daha doğrusu sıfat fiil ya da daha açık haliyle fiilden türeyen sıfat. Bir fiilin participiosunu yukarıdaki cümledeki gibi tek başına kullandığınızda o fiilden bir sıfat türetmiş olursunuz ve sıfatların isme cinsiyet ve sayı bakımından uyması bilindiği üzere ispanyolcanın en temel kuralıdır. Fiilden türemesi ona bir ayrıcalık katmaz. Şimdi örneklerle yukarıda yazdıklarımı kafanızda netleştirmeye çalışacağım. Bunu yaparken ingilizce bilen arkadaşlara daha da açıklayıcı olması için ingilizce cümleler de kullanacağım.
Bir fiil seçelim. Cümledeki fiilimiz yani Vivir olsun.
Öncelikle onun participio halini bulalım. İr mastar eki yerine -ido yazacağız.
Vivido
Şimdi önce geçmiş zamanda kullanalım:
Hemos vivido en Estambul - İstanbulda yaşadık.
Burada anlaşılmayan birşey yok. Şimdi gelelim sıfat kullanımına. Yine cümleden alırsak:

Una vida vivida - Bir hayat yaşanmış (nasıl bir hayat? yaşanmış bir hayat). Vivido nun vivida ya dönmesinin sebebi ise La vida nın dişil bir kelime olması ve onun sıfatının da doğal olarak dişil kullanılması gerekliliğindendir.

İngilizce bilenlerin hemen tahmin edebileceği gibi participio'nun bu kullanımı ingilizcede fiillerin üçüncü halleri yani past participle halleridir.

Başka bir fiil alalım. Örneğin bu defa fiilimiz Hablar olsun.
İki farklı örnekte iki farklı şekilde yazalım.
la lengua hablada - The spoken lenguage
El espanol hablado en Argentina - The spanish spoken in Argentina
Her iki örnekte de aynı fiilin participiosunu kullanmama rağmen cinsiyete bağlı olarak değişim gösterdi kelimeler.
Şimdi cümlemize geri dönelim.

La muerte es una vida vivida. La vida es una muerte que viene.
Ölüm yaşanmış bir hayattır (ölüm nasıl bir hayattır sorusuna alacağımız yanıt participionun sıfat gibi kullanıldığını gösterir. Yaşanmış bir hayattır.) Hayat yaklaşan (gelen) ölümdür.

Participionun diğer kullanım alanları başka yazılarda incelenecektir.


Yazının Devamı

Cümle incelemeleri 2


Bugün yine bir kısa metni nasıl çevireceğimize bakacağız, yeni metnimiz bir dialog olacak. İlk olarak metne bir bakalım...

¿Por qué cambias de tema? Sólo piensas en ti y...
No siguió porque al oírlo gritar los ojos de Teresa se habían llenado de lágrimas; sus labios temblaban
- Lo siento... -dijo Alberto- Estoy diciendo tonterías. No quería gritarte. Sólo que han pasado muchas cosas, estoy muy nervioso. No llores, por favor, Teresita.

Çok zor olmayan bir metinle karşı karşıyayız. Şimdi ikinci aşamayı gerçekleştirip bilmediğimiz kelimelerin anlamlarını sözlükten bulalım. Bütün kelimeleri bilmiyormuşuz gibi davranacağım ve hepsinin anlamlarını yazacağım :

Por qué: Neden

Cambias: (Cambiar fiilinin şimdiki zamanda ikinci tekil şahıs için çekimi) : Değiştirmek

Tema: Konu

Sólo: Sadece

Piensas: (Pensar Fiilinin geniş zamanda ikinci tekil şahıs için çekimi): Düşünmek

ti: seni, (2. tekil şahıs için) kendine, kendini

y: ve

siguió : (Seguir Fiilinin geçmiş zamanda üçüncü tekil şahıs için çekimi) : Devam etmek

porque: çünkü

Oir: Duymak

Gritar: Bağırmak

Ojo: Göz

Llenado: (llenar Fiilinin participo çekimi): Dolu, dolmuş (dolu durumda)

lágrima: Göz yaşı

Su: Onun

Labio: Dudak

Temblaban: (Templar fiili şimdi zamanın hikayesi ikinci tekil şahıs çekimi): Titremek

Lo siento: Özür dilerim

Dijo: (Decir fiilinin geçmiş zamanda üçüncü tekil şahıs için çekimi)

Diciendo: (Decir fiilinin gerundio çekimi): Söyleyerek, Estar ile kullanıldığı için şimdiki zaman anlamı verir. Unutmuyoruz Estar + Gerundio = to be + verb+ing

tontería: Aptalca, boş, saçma şey

quería: (Querer fiili şimdiki zamanın hikayesi birinci tekil şahıs çekimi): İstemek

Gritar: Bağırmak

Pasado: (Pasar fiilinin participio çekimi): Geçmek, olmak, gerçekleşmiş olmak

Nervioso/a: Sinirli, Gergin

Llores: (Llorar fiilinin dilek kipi geniş zaman ikinci tekil şahıs çekimi): Ağlamak

Por Favor: Lütfen


Evet ikinci aşamayı da geçtikten sonra yapmamız gereken tek şey kelimeleri yerli yerine koyup bir iskelet oluşturmak sonra da oluşturduğumuz o tepetaklak iskeleti ayakları üserinde doğrultmaya çalışmak. Kelimeleri yerleştirelim...


¿Neden değiştiriyorsun de konu? Sadece düşünüyorsun en seni ve...
No devam etti çünkü al duymak onu bağırmak gözleri de Teresa dolmuştu de gözyaşı; onun dudakları titriyordu
- Üzgünüm -dedi Alberto- söylüyorum aptallıklar. No istiyordum bağrımak sana. Sadece que geçti çok şeyler, ben çok sinirliyim. Ağlama lütfen Terresita


Böyle birşey çıktı. Ve bu aşamaya sadece kelimelerin türkçelerini sözlükten bulmakla geldik gerisi ise oldukça basit şimdi cümlelerimizin elini yüzünü düzeltip süsleyelim ve bu işi bitirelim.

Yukarıdaki metinde bold ile yazılmış kısımlar bazı temel gramer kurallarını bilmekle çözümlenebilir. Mesela que'nin bir bağlaç olduğunu bilmeden cümlede ne işe yaradığını anlayamayız. De edatının görevlerini bilmezsek metnin birçok yeri havada kalır. Sayfamda bulunan gramer dersleri bölümünden ilgili dersleri bularak okumanızı tavsiye ederim. Ben sadece daha önce değinmediğim A + el + verbo kısmını biraz açacağım.

Önceki derslerde De edatıyla artikel olan El yan yana gelince "de el" olarak değil de "del" olarak yazıldığını söylemiştim. Tıpkı aynı şekilde A edatı da artikel olan el ile yanyana gelince Al haline dönüşür.
A + EL = AL
Buraya kadar her hangi bir sorun yok. Zira bu kullanım sık sık karşımıza çıkabilir. Örneğin Gitmek anlamına gelen İR fiilinin yönelme sağlayan edatı olan A şu cümlede El ile birleşebilir:
Sinemaya gidiyorum
Voy a el cine = Voy al cine

Ama ne zaman k Al yazıldıktan sonra bir mastar gelir işler o zaman değişir. Bu kullanım "cümlede bahsi geçen şahsın AL dan sonra yazılan eylemi duyduğu zaman" anlamına gelir. Biraz karışık oldu sanırım :) Örnek verince daha net anlaşılacaktır.

Örnek:
Al salir de la casa he visto le he vistoBu cümlenin ikinci kısmı olarak kabul edebileceğimiz le he visto kısmı "onu gördüm" anlamına geliyor. Birinci kısmı ise görme eyleminin gerçekleştiği "an" ile ilgili bir bilgiyi bize sunuyor. Al salir de la casa = Evden çıkınca onu gördüm.

Başka bir örnek:al escucharte mi corazon se agita
mi corazon se agita = kalbim hızla çarpıyor
Peki ne zaman hızla çarpıyor.
Seni duyunca (sesini duyunca) kalbim hızla çarpıyor

Şimdi çevirimizi tamamlayalım:


¿Por qué cambias de tema? Sólo piensas en ti y...
No siguió porque al oírlo gritar los ojos de Teresa se habían llenado de lágrimas; sus labios temblaban
- Lo siento... -dijo Alberto- Estoy diciendo tonterías. No quería gritarte. Sólo que han pasado muchas cosas, estoy muy nervioso. No llores, por favor, Teresita.

-Neden konuyu değiştiriyorsun? Sadece kendini düşünüyorsun ve...
Devam etmedi, çünkü bağırdığını duyunca Teresa’nın gözleri dolmuştu ve dudakları titriyordu
- Üzgünüm -dedi Alberto- aptalca konuşuyorum. Sana bağırmak istemiyordum. Sadece çok şey yaşadım ve çok sinirliyim(gerginim), lütfen ağlama Teresacığım.


Zamanlara göre fiillerin çekimlerini ezberleyebilirsek yukarıdaki gibi basit metinleri sadece bilmediğimiz kelimeleri sözlükten bularak, başka bir şeye ihtiyaç duymadan çevirebiliriz Hatta daha iyisini yapıp düzenli kelime ezberleyerek sözlüğe çok fazla ihtiyaç duymadan da buna benzer metinleri çevirebilir, konuşulanları anlayabiliriz. Aklınıza takılanları ya da yazıyla blogla ilgili fikir ve önerilerinizi şuradan bize iletebilirsiniz:

http://www.defter.gen.al/d/sidar/yaz/
Yazının Devamı
Kaydol: Kayıtlar (Atom)

Blog Takipçileri

Acción Poética

Acción Poética

Joyas de America Latina

Joyas de America Latina
santiago Roncagliolo