ögrencilerden çeviriler I - La ladrona más amable de Santa Sofía

Öğrencilerden çeviriler başlığı altında ispanyolca öğrencilerimin yaptığı çevirileri paylaşacağım. İlk olarak Alev Yıldırım'ın yaptığı bir çeviriyi yayınlıyorum. Çevirinin konusu oldukça ilgi çekici. Ayasofya müzesinden yıllar önce ayrılan bazı çini parçalarının müzeye dönüş hikayesi. Öncelikle metnin ispanyolcası için linki verelim:
Çevirinin ispanyolca orjinalini görmek için buraya tıklayın.



Çeviri:

Ayasofya’nın En Sevimli Hırsızı

Kuzey Amerika’lı bir turist, 50 sene önce aldığı çeşitli mozaik parçaları iade etti

Eliza Chrystie, 50 sene önce Türkiye’deki tatilinden geri döndüğünde, çantasında Kapalı Çarşı’daki tipik hediyelik eşyalardan fazlası vardı. Genç kadın, Aya Sofya çalışanlarının ona hediye ettiği 6. yüzyıldan kalma 11 mozaik çiniyi kabul etti ve onları 55 sene boyunca evinde sakladı. İlk başlarda iyi bir fikir gibi görünse de, bu olay yıllar geçtikçe büyük bir vicdan azabına sebep oldu ve hatta genç kadın kabuslar görmeye başladı. Bu nedenle, küçük hazinesini geri getirmek üzere bu sene eylül ayında, kız kardeşini onunla birlikte gelmesi için ikna etti.

Hikayeyi anlatan Kuzey Amerikalı turist değil, fakat yaşlı kadının altın kaplamalı çinilerini iade ettiği Kapalı Çarşı kuyumcusu Adil Birsen. Birsen’in türk gazetesi Radikal’e belirttiğine göre “iki yaşlı kadın bir kolye ararken dükkanıma geldi.” Fiyat konusunda anlaşamadılar, fakat kuyumcu onlara farklı bir konuda yardımcı oldu. Mozaikleri müze müdürlüğüne şahsen teslim eden Birsen, olayı “Hanımlar, yetkililere gitmekten çok utanıyorlardı.” diye açıkladı.

Birsen’in bu küçük hazineyi başka turistlere satmaya kalkışmaması, Ayasofya Müzesi yöneticilerine “Türklerin kültürel miras konusunda duyarlılıklarının arttığının bir göstergesi” olan örnek bir olay. “Kuyumcu bu güzel hareketi için herhangi bir şeyle ödüllendirildi mi?” Bu soru, müze yöneticilerini rencide etmişe benziyor. “Zaten kendisinin olmayan bir şeyi nasıl tutacaktı?” Yine de, İstanbul’un en sembolik binası olan Ayasofya’nın, bugün hala sinirlerin bozulmasına neden olabilecek bir yağmacılık tarihi var.

İlk büyük talan, Haçlı Seferleri sırasında oldu. Aya Sofya 1204’te, kilisenin altın kaplama kapıları, mozaikler ve iç kısımdaki değerli taşlar ile birlikte Papa’nın askerleri tarafından soyuldu. Bizans İmparatorluğu sırasında kilisenin ne kadar görkemli göründüğü hakkında bir fikir sahibi olmak için, çalınan ganimetin büyük kısmının bulunduğu Venedik’teki San Marcos Kilisesi’ne bakmak yeterli.
Fakat türkleri en çok rahatsız eden yağma bu değil. Henüz İstanbul’u işgal etmemişlerdi. 19. Yüzyılda en büyük soygun, Sultan 2. Selim’in cami içerisinde yer alan türbesinin restorasyonu sırasında meydana geldi. Türbenin seramiği, restore edilmek üzere Fransa’ya kadar gitti ve bir daha da geri dönmedi. Onun yerine bunların bir kopyası gönderildi ve orjinalleri “İznik Mozaikleri” adı altında Louvre müzesinin zenginliğini artırıyor.

Bu seramiğin geri iade edilişi, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın türk müzeleri ve dünyanın diğer yarısındaki koleksiyoncularla yürüttüğü anlaşmazlıklardan yalnızca bir tanesi. Bakanlığın çabaları sayesinde, 1998’den beri çalınmış 4.519 parça eser geri döndü. Ama hala geri istenecek bir çok eser var. Uzmanların belirttiklerine göre, işin en zor kısmı Noel Baba gibi eserlerin geri dönüşü kısmında anlaşmaya varmak. Düşündüğünüzün aksine, Aziz Nikolas öne çıkan göbeği ve beyaz sakallarıyla sevimli bir yaşlı değildi. Türkiye’nin güneyindeki varlıklı bir aileden gelen, esmer tenli bir piskopostu. Ondan geri kalanlar, bugün, hristiyanların Anadolu’yu işgal eden müslümanlardan gizlice çalarak götürdükleri İtalyan kenti Bari’de görülebilir.

Ne haçlı seferleri, ne Fransızlar ne de Hristiyanlar Türkiye’nin hazinelerini çaldıkları için vicdan azabı çektiler. Öte yandan, yaşlı Eliza kuyumcuya, bu çinileri geri getirene dek hiçbir zaman “huzur içinde” yaşayamadığını itiraf etti. Neydi 11 çini yüzünden bu kadar kabus ve kaygı yaratan? Bunu öğrenmek için bir süre beklememiz gerekiyor. Yaşlı kadının adresine alındı makbuzu gönderen müze uzmanı, “Mozaiklere ait olan bu özelliklere sahip birçok çini henüz bulunamadı” diye itiraf ediyor. Kadının tatlı rüyalar göreceğinden emin.

İspanyolca aslından çeviren: Alev Yıldırım

0 yorum:

Yorum Gönder

Acción Poética

Acción Poética

Humor en Español

Humor en Español

İspanyolca Öğrenenler