Çeviri - Tutankamón II



...
¿Qué decir de la madre de Tutankamón? Con gran sorpresa, el ADN de la llamada Dama Joven (KV35YL), hallada junto a Tiy en la alcoba de KV35, se correspondía con el ADN del rey niño. Y aún más sorprendente: su material genético demostraba que, igual que Akenatón, era hija de Amenhotep III y Tiy. En otras palabras, Akenatón engendró un hijo con su propia hermana y ese niño llegaría ser conocido como Tutankamón. Con base en estos hallazgos, ahora sabemos que es muy improbable que alguna de las esposas conocidas de Akenatón (Nefertiti y su segunda esposa, Kiya) haya sido la progenitora de Tutankamón, ya que el registro histórico no indica que fueran hermanas del rey. Y aunque conocemos los nombres de las cinco hijas de Amenhotep III y Tiy, tal vez nunca sepamos cuál de esas jóvenes concibió un hijo de su hermano, Akenatón. El incesto era muy frecuente en las antiguas casas reales de Egipto, pero en este caso me atrevo a aventurar que dicha costumbre fue la causa de la muerte prematura del faraón adolescente. Los resultados de nuestros análisis de ADN, publicados en la edición de febrero de Journal of the American Medical Association, me convencieron de que la genética es una nueva y poderosa herramienta para expandir nuestros conocimientos de la historia egipcia, sobre todo en combinación con los estudios radiológicos practicados a las momias y la información asentada en el registro arqueológico. Esto se hizo aún más evidente al buscar las causas de la muerte de Tutankamón. Cuando comenzamos el nuevo estudio, Ashraf Selim y sus colegas descubrieron en las tomografías algo que habíamos pasado por alto: la extremidad izquierda del rey niño presentaba una deformidad llamada pie equinovaro o zambo; también faltaba un hueso en uno de los dedos del pie y otros huesos de la extremidad fueron destruidos por necrosis –literalmente, “muerte de tejidos”–. Como confirmación de esta hipótesis, diversos estudiosos apuntan al hallazgo de bastones completos o fragmentados en la tumba de Tutankamón, algunos de ellos desgastados por el uso. Aunque hay quienes argumentan que dichos instrumentos eran símbolos comúnmente asociados con el poder y que el daño en el pie de Tutankamón pudo ocurrir durante el proceso de momificación, nuestro análisis reveló que la necrosis había precipitado la formación de nuevos tejidos óseos, confirmando que la afección estuvo presente a lo largo de la vida del monarca. Además, de todos los faraones, Tutankamón es el único que fue retratado sentado mientras realizaba actividades como disparar con el arco o lanzar un bumerán. De modo que no fue un monarca que sostuviera el báculo como mero símbolo de poder, sino un joven que necesitaba un bastón para caminar. El padecimiento óseo de Tutankamón era ciertamente discapacitante, pero no mortal y por ello, para analizar posibles causas ulteriores de su fallecimiento, realizamos pruebas para detectar rastros genéticos de diversas enfermedades infecciosas. Con base en la presencia de ADN de diversas cepas de un parásito llamado Plasmodium falciparum llegaron a la conclusión de que Tutankamón sufrió de malaria y que, de hecho, en varias ocasiones desarrolló la forma más grave de ese mal. ¿Acaso la malaria puso fin a su vida? Es posible. La infección precipita una respuesta inmunológica mortal que ocasiona el colapso del sistema circulatorio, hemorragias, convulsiones, coma y, finalmente, la muerte. Sin embargo, como han señalado otros científicos, es posible que la malaria fuera un mal común de la región en aquellos días y, por ello, Tutankamón debió haber desarrollado inmunidad parcial al padecimiento. En mi opinión, la salud de Tutankamón estuvo en riesgo desde la concepción, pues padre y madre eran hermanos carnales. Además del Egipto faraónico, la historia registra otras sociedades que institucionalizaron el incesto real debido a que ofrecía ventajas políticas (ver el apartado “Riesgos y ventajas del incesto en la realeza”, página 28), no obstante sus peligrosas consecuencias. El matrimonio entre hermanos incrementa las probabilidades de transmitir copias idénticas de genes perniciosos que vuelven a los hijos más susceptibles de desarrollar una gran variedad de defectos genéticos – ejemplificados, quizá, por la malformación del pie de Tutankamón; y no sólo eso, pues nuestra investigación ha levantado la sospecha de que el rey niño nació con un segundo defecto congénito: un leve caso de paladar hendido–. Si además de estos problemas tuvo que contender con otros trastornos genéticos, cabe imaginar que un grave ataque de malaria o la fractura de su pierna terminaran por doblegar un cuerpo que no resistía más. Otro testimonio conmovedor del legado del incesto acompañó a Tutankamón hasta la tumba. Aunque no se ha confirmado, nuestras investigaciones indican que uno de los fetos momificados que yacían en el sencillo mausoleo del rey es el cuerpo de su hija; de hecho, es factible que el otro feto también haya sido un producto malogrado de su descendencia. Por lo pronto, sólo disponemos de información parcial sobre dos momias femeninas halladas en KV21, pero una de ellas (KV21A) pudo ser la madre de ambas criaturas y, de esta manera, la esposa de Tutankamón: Anjesenamón quien, según los registros históricos, fue hija de Akenatón y Nefertiti y, por tanto, media hermana del farón adolescente. De lo anterior podemos concluir que otra posible consecuencia de la endogamia es que los defectos congénitos adquiridos en el momento de la concepción impiden que los embarazos lleguen a feliz término. Y así concluye el drama, al menos por ahora, con el joven monarca y su reina esforzándose, inútilmente, en concebir un heredero vivo para el trono de Egipto. Entre los numerosos y espléndidos artefactos enterrados con Tutankamón se cuenta una cajita de paneles de marfil, tallada con una escena en la que Tutankamón aparece apoyado en su bastón mientras su esposa le tiende un ramo de flores: una de numerosas imágenes que plasman el idílico amor de la pareja real. Sabemos que, al morir Tutankamón, una reina egipcia (posiblemente Anjesenamón) pidió al mayor enemigo de Egipto, el rey de los hititas, que mandara un príncipe para desposarla porque “mi esposo ha fallecido y no tengo sucesor alguno”. El monarca envió a uno de sus hijos, pero este murió antes de llegar a Egipto, tal vez asesinado por Horemheb, comandante en jefe de los ejércitos de Tutankamón quien, a la larga, se apoderó del trono. No obstante, Horemheb también pereció sin descendencia y dejó el trono en manos de otro comandante del ejército. El nombre de ese nuevo faraón fue Ramsés I y con él nació otra dinastía que, bajo el reinado de su nieto, Ramsés el Grande, condujo a Egipto a la cúspide del poder imperial. Más que cualquier otro, este último faraón se empeñó en borrar de la historia todo rastro de Akenatón, Tutankamón y los demás “herejes” del periodo de Amarna. Pero ahora, con nuestras investigaciones, rendimos homenaje a aquellos antiguos faraones y nos esforzamos en mantener vivo su recuerdo.


...


Tutankamon’un annesi hakkında ne söyleyebiliriz? KV35 kodlu kabinde Tiy’in yanında bulunan Genç Kadın’ın DNA’sı genç kralın DNA sıyla uyumluydu. Daha da şaşırtıcısı: Genetik maddeleri onun da, Akenaton gibi, 3. Amenhotep ve Tiy’in kızı olduğunu ispatlıyordu. Başka bir deyişle, Akenaton kendi öz kızkardeşinden bir çocuk sahibi oldu ve bu çocuk daha sonra Tutankamon olarak bilinen kraldı. Bu buluntular temelinde, tarihsel kayıtlar onları kralın kız kardeşleri olarak belirtmese de Akenaton’un tanınmış eşlerinden birisinin (Nefertiti ve kralın ikinci eşi Kiya) Tutankamon’un ebeveyni olması olasılığının çok yüksek olduğunu biliyoruz. Ve yine 3.Amenhotep ve Tiy’in 5 kızının adlarını bilmemize rağmen, bu kızlardan hangisinin kardeşinden bir çocuk sahibi olduğunu belki de hiç bilemeyeceğiz. Antik Mısır’ın kraliyet evlerinde ensest ilişki çok yaygındı ama bizim konumuz üzerine ben bu durumun genç firavunun erken ölüm nedeni olduğunu söyleme cüretine girişeceğim.
Amerikan Tıp Derneği Dergisi Şubat sayısında yayınlanan DNA çalışmalarımızın sonuçları genetik biliminin, özellikle mumyalar üzerinde uygulanagelen radyolojik çalışmalarla ve arkeolojik kayıt bilgileriyle bir kombinasyon halinde kullanıldığında, mısır tarihi hakkındaki bilgilerimizi genişletmek için kullanabileceğimiz yeni ve güçlü bir alet olduğuna beni ikna etti.
Bu durum Tutankamon’un ölüm nedenini araştırırken doğruluğunu daha da bir kanıtladı. Yeni araştırmaya başladığımızda, Ashraf Selim ve meslektaşları tomografilerde üzerinden atladığımız bir şey buldular: Kralın sol bacağında “yumru ayak” ya da “çarpık bacak”olarak bilinen bir şekil bozukluğu vardı; aynı zamanda ayak parmaklarından birinde kemik yoktu ve bazı kemikler nekroz yüzünden –yani doku ölümü- nedeniyle zarar görmüştü. Bu tezin bir onayı olarak, birçok bilim insanı Tutankamon’un mezarında bulunan bazıları kullanılarak eskitilmiş, bütün ve parçalanmış bastonlara işaret ediyorlar.
Bahsedilen malzemelerin genel olarak gücü simgelediğine ve Tutankamon’un bacağındaki hasarın mumyalama işlemi sırasında oluştuğunu iddia eden bazı kişiler olsa da bizim analizimiz hastalığın kralın hayatı boyunca var olduğunu ve yeni kemik dokularının oluşmasına nekrozun engel olduğunu gösterdi. Üstelik bütün diğer firavunların tersine, Tutankamon ok veya bumerang atarken oturur halde resmedilen tek firavundu. Yani O bastonu güç simgesi olarak turan bir kral değildi O yürümek için bastona ihtiyaç duyan bir gençti.
Tutankamon’un kemik rahatsızlığı kesinlikle engelleyici ama ölümcül değildi bu yüzden, yani onun ölümüne neden olabilecek diğer nedenleri analiz edebilmek için, çeşitli bulaşıcı hastalıkların genetik izlerini bulabilmek amacıyla testler yaptık. DNA testleri temelinde Tutankamon’un sıtma hastalığı olduğu ve bazen bu hastalığı çok ileri derecede yaşadığı sonucuna vardır. Peki onun hayatına son veren sıtma mıydı? Belki de. Enfeksiyon bağışıklık ve dolaşım sistemlerinde hızlı bir çökmeye neden oluyor, kanama, spazm, koma ve son olarak ölüm. Kuşkusuz, başka bilim insanlarının da işaret ettikleri üzere, sıtmanın o günlerde Mısırda yaygın bir hastalık olması mümkün ve bu yüzden Tutankamon bu hastalığa karşı bağışıklık sistemi geliştirmiş olmak zorunda.
Bence, Tutankamon’un sağlığı daha anne karnında riskteydi çünkü onun anne ve babası kardeşti. Tarihi kayıtlar, Firavunlar devri Mısır’ı dışında, yaratabileceği kötü sonuçlara karşın, sunduğu politik avantajlar nedeniyle ensest ilişkinin yasallaştığı toplumlar olduğunu gösteriyor.
Kardeşler arasındaki evlilikler, çocukları büyük oranda genetik bozukluklar yaşayabilecek duruma getiren kötü genlerin birebir kopyalanması riskini artırır – Tutankamon’un bacağındaki bozukluk buna örnek olarak verilebilir ve sadece bu da değil, araştırmalarımız kralın ikinci bir doğuştan gelen sorununun olduğu şüphesini artırdı: hafif bir yarık dudak-. Eğer bunlara ek olarak başka genetik sorunları da vardıysa, ağır bir sıtma atağının ya da bir bacak kırılması durumunun, daha fazla dayanamayacak vücudunu yıkabileceğini düşünmek pek de yanlış olmaz.
Ensest ilişkinin başka bir hazin kanıtı Tutankamon’a mezarına kadar eşlik etti. Hala onaylanmamış olsa da, araştırmalarımız gösteriyor ki kralın basit mezarında yatan mumyalanmış ceninlerden birisi kızına ait: yani onun soyunun başka bir boşa gitmiş üyesi. KV21 de bulunan iki kadın mumyası hakkında şimdilik kısmi bilgiye sahibiz, ama onlardan birisi KV21A da bulunan kadın tarihsel kayıtlara göre Akenaton ve Nefertiti’nin kızı yani genç kralın yarı kardeşi aynı zamanda karısı olan: Anjesenamon.
Daha önceki bilgilerimize şunu da ekleyebiliriz, akraba evliliklerinin sonuçlarından birisi de hamileliklerin mutlu bir sonuçla bitmemesi. De lo anterior podemos concluir que otra posible Ve dram böyle tamamlanıyor, en azından şimdilik, genç kral ve kraliçe Mısır tahtına bir varis bırakmak için boş yere uğraşıp durur. Tutankamon ile birlikte gömülen görkemli eserlerin arasında fildişinden bir panel bulunur, panelin üzerine işlenen resimde Tutankamon bastonuna dayanmış dururken karısı ona bir çiçek dalı uzatır: soylu çiftin pastoral aşkını resmeden sayısız görüntüden birisi daha. Tutankamon ölünce bir Mısır kraliçesi (büyük ihtimalle karısı Anjesenamon) Mısırın en büyük düşmanı olan Hitit kralından evlenebileceği bir prens göndermesini ister çünkü “eşi ölmüştür ve hiç mirasçısı yoktur”. Hitit kralı oğullarından birini gönderir ancak oğlu Mısır’a ulaşmadan ölür, belki de Tutankamon’un ordularının baş komutanı ve daha sonra tahtı uzun süre yönetecek olan Horemheb tarafından öldürüldü. Kuşkusuz, Horemheb de varis bırakmadan öldü ve tahtı ordunun başka bir komutanına bıraktı.
Bu yeni firavunun adı 1. Ramses’di ve onunla birlikte başlayan yeni hanedanlık, torunu Büyük Ramses’in krallığı altında Mısır’ı Emperyal gücün doruklarına taşıdı. Herhangi bir şeyden daha öteye bu son firavun kendini Akenaton, Tutankamon ve Amama döneminin diğer bütün “kafirlerinin” izlerini tarihten silmeye adadı. Ama şimdi, araştırmalarımızla, o eski firavunları yâd ediyor ve anılarını canlı tutmak için çaba gösteriyoruz.


Mısırlı ünlü arkeolog Zahi Hawass'ın yazısı Ercan BAYRAZ tarafından ispanyolcasından çevirilmiştir.

0 yorum:

Yorum Gönder

Acción Poética

Acción Poética

Humor en Español

Humor en Español

İspanyolca Öğrenenler